ΗΡΑΚΛΕΙΟ – ΝΕΑΠΟΛΗ – ΦΟΥΡΝΗ – ΠΛΑΚΑ- ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑ – ΕΛΟΥΝΤΑ – ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ-ΗΡΑΚΛΕΙΟ.
Νεάπολη. Η σημερινή κωμόπολη είναι κτισμένη στην θέση του χωριού Καρές, το οποίο καταστράφηκε από τους Ενετούς ολοσχερώς, μετα την αποτυχία της επαναστάσεως των Ψαρομηλίγγων το 1341. Στο χωριό Καρές γεννήθηκε ο Πέτρος Φίλαργος, ο Πάπας Αλέξανδρος Ε’. Βορειοδυτικά στην πλαγιά της λοφοσειράς στην οποία εκτυλίσσεται ο δρόμος προς την Φουρνή, ηταν η θέση της αρχαίας Ελληνικής πόλης Δρήρος.
Φουρνή. ΄Εδρα επισκόπου κατά την παλαιοχριστιανική εποχή, δεσπόζει στην πόλχη στην οποία υπάρχει και το Καστέλλι Φουρνής. Λίθινα υπέρθυρα, και λιθόγλυπτα ένθετα διακοσμητικά στις οικίες και στους ναΐσκους καταδεικνύουν την καλλιτεχνική επίδοση των κατοίκων στην λιθοτεχνία μέχρι και προ 50 ετών.
Ελούντα. Η Ελούντα ένα από τα γνωστότερα τουριστικά θέρετρα της Κρήτης, βρίσκεται στην ευρύτερη θέση της αρχαίας Ελληνικής πόλης Ολούς, η οποία κατεβυθίσθη και τα ερείπιά της υπάρχουν στον κόλπο της Ελούντας. Ανατολικά της κωμοπόλεως βρίσκεται η χερσόνησος Κολοκύνθα, την οποία απέκοψαν οι Γάλλοι το 1910 δημιουργώντας ένα μικρό κανάλι –πέρασμα από τον Νότιο προς τον Βόρειο κόλπο του Μιραμπέλλου. Στην περιοχή υπήρχαν αλυκές παραγωγής αλατιού. Έχουν ανασκαφεί παλαιοχριστιανικές βασιλικές.
ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑ. Το νησί στην από βορρά είσοδο του κόλπου Μιραμπέλλου, υπήρξε φρουριακή εγκατάσταση από την αρχαία Ελληνική περίοδο, για να προστατεύεται το λιμάνι της Ολούντος. Το ισχυρότατο ενετικό φρούριο, όπως σώζεται σήμερα οικοδομήθηκε το 1579. Μετα την κατάληψη και της CANDIA από τους Τούρκους το 1669, η Σπιναλόγκα παρέμεινε ελεύθερη , κατοικήθηκε από Ενετούς και Κρήτες που προσδοκούσαν την από βορρά άφιξη της Γαληνοτάτης προς επανάκτηση της Κρήτης. Οι Τούρκοι κατέλαβαν την Σπιναλόγκα το 1715. Το ισχυρότατο ενετικό φρούριο, όπως σώζεται σήμερα οικοδομήθηκε το 1579. Από το 1903 μέχρι το 1951 είχε ορισθεί ως τόπος συγκέντρωσης- απομόνωσης των λεπρών.
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ.Το πολυπληθέστερο τουριστικό κέντρο της Κρήτης, η σημερινή πόλη είναι κτισμένη στην θέση της αρχαίας Ελληνικής Πολιτείας’’ Λατώ προς Καμάραν’’ η οποία λειτουργούσε ως λιμάνι της ‘’Λατούς Ετέρας’’. Στο λιμάνι του Αγίου Νικολάου βρίσκονται ερείπια της Λατούς προς Καμάραν, της οποίας ένα μεγάλο τμήμα κατεβυθίσθη. Στο κέντρο της πόλης βρίσκεται λίμνη, αποτέλεσμα γεωλογικών φαινομένων. Το παλιότερο όνομα της πόλης ήταν Μανδράκι, Μετονομάσθη σε Αγιος Νικόλαος προς τιμήν σωζομένου χριστιανικού ναού αφιερωμένου στον Αγιο Νικόλαο. Ο τοιχογραφικός διάκοσμος του ναού, έχει αποκαλυφθεί, σε δύο στρώματα. Χρονολογείται στην περίοδο της εικονομαχίας το αρχαιότερο , και στον 14ο αι. το νεότερο.
